Green Cover Eskola Txikien festan

Gipuzkoako Eskola Txikien 25. Festa

Ekainaren 3an Larraulen ospatuko den Festa puntu-puntuan dago. Antolatzerakoan bertako
kontsumoa hartu dugu oinarri Larraulgo Guraso Elkartekook eta Udalak. Eta ingurunearekiko
begirunez jokatzeko Kutxa-Ekoguneako Ekoliderrekin aritu gara elkarlanean.

Zuhaitza ikustetik basoa ikustera Eskola Txikien Festa antolatzerakoan, Larraulgo gurasoek Eskola Txikien Koordinakundetik oharra jaso genuen: festen ikur diren plastikozko baso berrerabilgarrietan
aurrerantzean Koordinakundearen logoa jarriko dela, ez urteko festarena, hartara aurten erabiltzen ez direnak hurrengo urteko festan aprobetxatuko dira. “Eta gainerakoa nola antolatu(ko) dugu, ahalik zentzuzkoen izan dadin?” sortu zen galdera. Jada martxoan geunden, berandutxo piztu zitzaigun ingurunearekiko arreta eta partxeak jartzen hasteko beldur, Kutxa-Ekoguneara jo genuen planteamendu orokorrago baten bila. Berehala jarri gintuzten harremanetan
“Ekolider”-ekin.

Ekoliderrak, ideiak eta asesoramendua elkarlanean Ekoliderrak Kutxaren programa bat da, gazteak
jasangarritasun proiektuak aurrera eramaten trebatzeko. Lau Ekolider taldeetako bakoitzak bere
proiektua lantzen du eta berau garatzeko formazioa eta tutoretza jasotzen dute Kutxa-Ekogunean.
Gurekin harremanetan jarri ziren Dafne Mazo, Zuhaitz Akizu, Mikel Uranga eta Nerea Zenigaonaindia, eta makrojaialdietarako pentsatuta zeukaten proiektua Eskola Txikien Festara egokitzeko konpromisoa hartu zuten. Larraulen bildu ginen Dafne Mazorekin festari buruzko azalpenak jaso eta lekua ezagutzeko. Bilera hartan hasi eta email-katean landu ditugu festari egingo zaizkion hobekuntzak. Ekoliderrek ikuspegi osoagoa, ideia zaparradak eta kontaktu zehatzak eskaini dizkigute, eta Larraulgo Guraso Elkarteak erabakidu hobekuntza bakoitzaren alde on eta
argalak ebaluatuz zer aplikatu. Jarraian duzue gisa honetako festa antolatzean sortzen diren
galdera eta erantzun posible batzuk Bertakoa kontsumitzea, festaren oinarria
Antolatzen hasi ginenean jarri genuen lehen oinarria izan zen. Herritarrek dituzten enpresei
erosi diegu ahal izan dugun guztia: kamisetak, haragia, kartelak eta triptikoak, diseinua,
eskulanetarako materiala, opilak... Herri bazkaria antolatzerakoan Euskolabelengana jo
dugu oinarri honekin bat datorrelako, eta esnez hornitzeko Kaikurengana. Festak sortzen
duen aberastasuna herrian gelditzeaz  gain, garbi geneukan: banatzaile handiekin regateoan ibilita ere ez dugu lortuko herritarrek trukean ematen duten babesa eta zerbitzua (festarako diru
ekarpenak, igande horretan lan egiteko konpromisoa eta egun horretan bertan genero
gehiago eskatzeko aukera, adibidez).

Ostalaritzako hobekuntzak Kutxa-Ekogunearen laguntzari esker, herri bazkarian jarriko diren mantel, plater, baso eta kubiertoak “egiazkoak” izango dira, ez plastikozkoak. Gureak ostalaritza zerbitzuak alokatu egiten ditu eta bera arduratzen da ontzi zikinak eraman eta garbitzeaz. Horrez gain, aluminio
papera erabili ordez bokadiloak paperezko zorrotan biltzea erabaki da. Txosnetan zerbitzatuko diren kafe basoak paperezkoak izango dira, eta koilaratxoak zurezkoak izatea pentsatzen ari gara. Beira gutxitzeko, zerbeza kañerokoa aterako da, baina freskagarrien kasuan hau ez da bideragarria, behin irekitako barrika osorik ordaindu behar baita eta asko sobratzen da normalean. Horregatik,
freskagarriak plastikozko botila handitatik zerbitzatzea erabaki da. Plastikoa gutxitzeko, ur botila mordoa saldu beharrean herriko iturriak seinaleztatu eta iturriko uraren kontsumoa bultzatzea pentsatu da. Ez gara ausartu botilako urik ez saltzen, bakoitzak bere ohitura eta beldurrak baititu edateko urarekin. Sagardo botilak sagardotegitara itzuliko dira eta barran bilduko dira txakolin eta ardo botilak ere (festan kontsumo tiketak itzuliko dira botila hutsen truke).

Organikoa herriko konpost-kutxan onduko da Herri bazkarian ez dugu hondakin askorik espero (platerak eta gainerakoak benetakoak izaki), plastiko zerbait eta organikoa batez ere. Erreserbak aurrez ixten direnez, jakia zehatz kalkulatzerik izango dugu gehiegi sobratu ez dadin. Hondakin denak gaika bilduko dira, eta organikoa herriko baratzeko konpost-kutxan onduko da. Tolosaldeko Mankomunitatearekin bildu gara egun osoko zaborraren antolaketa adosteko, eta zera esan digute, organikoa biltzeko edukiontzirik ez dutela eta bilduko bagenu ere ez dutela bereizita lantzen. Gure
esku hartu dugu organikoa bildu eta herriko konpostean ongarri bihurtzeko ardura.

Garraiorako proposamenak Eskola Txikien Festarako herri asko dira autobusa ateratzen dutenak. Hauen ahalegina eskertu asmoz, lehentasunezko tratua eman nahi izan diegu: euren autobusa herriraino igoko da festara doazenean, eta gertueneko parkingean izango dute busa uzteko lekua. Larraulerako errepidea moztu egingo da eta autobusak jarriko dira Asteasuko industrialdeko parkingetatik eta Villabona- Zizurkilgo tren eta autobus geltoki ondotik. Autobus elektrikoak erabiltzea aztertu da, baina ez dugu alokatzen duen enpresarik aurkitu. Kotxea partekatzeko webean jarri dugu iragarkia (blablacar.es). Eta Asteasuko bidegurutzetik datorren mendi-bidea txukunduko dugu; eguraldi ona bada jendeak nahiago izan dezake oinez igo edo jaistea (2 kilometro dira) busera igotzea baino. Komunak bertakoak eta izatekotan sikuak Plastikozko kabinak ekarri beharrean, konturatu gara herrian komun publiko asko badela eta hauek ongi seinaleztatzea lehenetsi dugu
(frontoi ondoan 2, Hezkide Eskolan 8, eskolan 2 txiki eta handi 1). Komun ekologiko sikuen (ikus 2215. aleko Net Hurbil) informazioa jaso dugu eta esperientzia piloto gisa bat jartzea ari gara aztertzen.
Tailerrak eta dekorazioa material birziklatuz Eskola hartzen duen Kultur Gunearen fatxada apaintzeko ikasleek lientzo bana egin dute eskolan, eta denen artean osatuko dute mosaiko koloretsua. Lientzo hauek etxetik eramandako tapoi, kortxo, goxoki zorro eta ohialekin egin dituzte. Egunean bertan 8-12
urteko gaztetxoentzat tailerrak egingo dira (bata Ekoliderrek antolatuko dute, hezkuntzaren proiektua lantzen ari diren Ekometak taldearen laguntzaz eta bestea Larraulgo gurasoek): material errerabilgarriz brotxeak, jartzea aztertzen ari gara, argindar  horrekin musika piztu eta giroa sortzeko.
Komunikazioa, ahalik gutxien inprimatuta Eskuorrien tirada neurtu dugu eta kartelena murriztu, euren eraginkortasuna zalantzan ikusi baitugu (bezero fidela da festa honek biltzen duena, eta bere berri eskolatik eta komunikabideetatik jasotzen du). Gutun eta gonbidapen denak emailez egin dira, inprimatu beharrik ez izateko. Ekoliderrek festa jasangarriagoa izateko erabiltzaile gida osatu
dute eta Festaren webgunean jarri dugu. Kamisetak, beste baterako kontuan har Gaiari heldu diogunerako aterea genuen kamiseta eta jertse aukera koloretsua.
Hauen konposaketak baduela bere garrantzia ohartarazi digute Ekoliderrek (kotoizkoa izatea,
tinta organikoak erabiltzea...).

Hurrengotarako txostena denen eskura Festa ahalik eta zentzuzkoen antolatzeaz gain, baliatu nahi dugu hurrengo urteetarako festa antolatu behar dutenek heldulekua izan dezaten. Aurtengo esperientziatik abiatuta, arlo desberdinetan (garraioa, kontsumoa...) landu diren proposamen
eta kontaktu zehatzak bilduko dituen txostena osatzen dihardute Ekoliderrek. Aurten egin ez diren beste hainbat ekintza ere bilduko ditu, hurrengo urteetan baliagarri izan daitezkeenak. Ondoren, antolatzaileen eskura jarriko da bai Eskola Txikien Koordinakundean, bai Larraulgo Gurasoen webgunean (larraul.eskolatxikiak.org), baita IHOBEn ere praktika onen atalean. Ederra litzateke Euskal Herrian hainbeste esperientzia duten antolatzaile (EHZuzenean, Ikastolen festak, Sagardo
egunak...) denen artean gida hori osatuko balitz!

Dafne Mazo, ekoliderra
“Askotan festa txikiagotan pauso handiagoak egiten dira”

Zerbitzu jasangarriak eskaintzen dituzten enpresen berri jakitea erraz egin al zaizu?
Batez ere Interneten aurkitu ditut, eta IHOBEk bere webgunean dituen praktika onen orritik. Baliabideak badaude, baina zerbitzu hau eskaintzen duten enpresa ornitzaileen zerrenda lortzea
ez da hain erraza. Euskal Herrikoak bildu behar lirateke.
Zergatik animatuko zenituzke antolatzaileak hasieratik jasangarritasuna kontuan hartzera?
Ekintza hauekin lortzen dena da aurretik pentsatzea benetan zein diren behar ditugun baliabideak. Sarri ez da islatzen antolaketan egin den esfortzua, baina nire ustez jendeak apreziatzen du antolaketan lan hau egin izana.

Euskal Herrian festa asko egiten da. Nola baloratzen duzu jasangarritasun ikuspegitik?
Makrojaialdietan egiten diren ekintzak sarri gehiago izaten dira jaialdiak promozionatu eta sariak jasotzeko. Askotan festa txikiagotan pauso handiagoak egiten dira, ikusten ez direnak. Jendea hasi da dauden aukerez jabetzen.

NATURALDIA